Qripə qarşı vaksinasiya başladı, profilaktikada nələrə diqqət edilməlidir?
Ekspert: Hər fəslin özünəməxsus xüsusiyyətlərinə uyğun qidalanmalı və geyinməliyik
Payız-qış mövsümündə havaların soyuması ilə əlaqədar kəskin respirator virus infeksiyalarının, o cümlədən mövsümi qripin yayılma riski artır. Bu dövrdə əhalinin sağlamlığının qorunması, yoluxma hallarının qarşısının alınması və profilaktik tədbirlərin gücləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanda da mövsümi qripə qarşı mübarizə tədbirləri çərçivəsində ölkəyə vaksinlər gətirilib.
Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, Səhiyyə nazirinin "2026–2027-ci ilin payız-qış mövsümündə respublikada kəskin respirator xəstəliklərə qarşı əksepidemik tədbirlərin gücləndirilməsi və qripə qarşı vaksinasiya kampaniyasının keçirilməsi barədə" əmrinə əsasən, vaksinasiyaya oktyabrın 21-dən başlanılıb.
Qripə qarşı peyvəndlənmə mövsümi infeksiyalardan qorunmaq üçün görülən profilaktik tədbirlərdən biridir. Xüsusilə respirator infeksiyaların daha geniş yayıldığı payız-qış aylarında fərdi qorunma tədbirlərinə əməl etmək, gigiyena qaydalarına riayət etmək və vaksinasiya imkanlarından yararlanmaq xəstəliyin yayılma riskinin azaldılmasına kömək edə bilər.
Səhiyyə Nazirliyi əhalini mövsümi qripə qarşı profilaktik tədbirlərə əməl etməyə və vaksinasiya kampaniyasında fəal iştirak etməyə çağırır. Vaksinasiya ödənişsiz həyata keçirilir. Vətəndaşlar yaşayış və ya iş yeri üzrə ambulator-poliklinik xidmət göstərən dövlət tibb müəssisələrinə müraciət edərək peyvənd oluna bilərlər.
Mövsümi qripə qarşı profilaktik tədbirlərin vaxtında görülməsi həm fərdi sağlamlığın qorunması, həm də infeksiyanın əhali arasında yayılmasının qarşısının alınması baxımından əhəmiyyətlidir.
Bəs bu kampaniyanın əhalinin sağlamlığının qorunmasında əhəmiyyəti nədən ibarətdir və vaksinasiya prosesinin effektivliyini artırmaq üçün hansı addımlar atılmalıdır?
Mövsümə uyğun həyat tərzi sağlamlığın qorunmasından başlayır
Tibb eksperti Aydın Əliyev mövzu ilə bağlı “İki sahil”ə açıqlamasında bildirdi ki, hər fəslin özünəməxsus xüsusiyyətlərinə uyğun qidalanmalı, geyinməli və həyat tərzimizi dəyişən hava şəraitinə uyğun qurmalıyıq. Mövsümi dəyişikliklərə uyğun davrandıqda bir fəsildən digərinə keçid zamanı yaranan sağlamlıq problemləri də azala bilər.
Sağlamlığın qorunmasında mövsümə uyğun həyat tərzi ilə yanaşı, gündəlik gigiyena qaydalarına əməl olunması da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Sanitariya-gigiyena qaydalarına əməl etmədikdə isə mikrobların və virusların çoxalması, xəstəliklərin yayılması üçün əlverişli şərait yaranır. Buna görə də mövsümə uyğun davranmaqla yanaşı, fiziki aktivliyə də diqqət yetirmək lazımdır. Uşaqlara erkən yaşlardan gigiyenik vərdişlər aşılamaq, sağlam həyat tərzinin əhəmiyyətini öyrətmək vacibdir.
Gündəlik vərdişlər orqanizmin müqavimətinə təsir edir
A.Əliyev qeyd etdi ki, orqanizmin müqavimətinin qorunmasında qidalanma rejimi və gündəlik vərdişlər də xüsusi rol oynayır. Sağlamlığın qorunmasında təbii və yerli qidaların xüsusi əhəmiyyəti var. Qidalanma rejiminə, qəbul etdiyimiz məhsulların keyfiyyətinə diqqət yetirməliyik. Gündəlik həyatımızda kifayət qədər su içmək, normal yatmaq, fiziki aktiv olmaq və iş-istirahət rejimini qorumaq da mühüm amillərdir. Bütün bunlara əməl etdikdə orqanizmin mövsümi dəyişikliklərə və xəstəliklərə qarşı müqavimətini gücləndirməyə kömək edə bilərik.
Peyvəndlənmə profilaktikanın vacib istiqamətlərindəndir
Ekspert vurğuladı ki, sağlam həyat tərzi ilə bağlı bu kimi tədbirlərlə yanaşı, infeksiyalardan qorunmanın tibbi profilaktika vasitələrini də nəzərdən qaçırmaq olmaz. Təbii ki, vaksinasiya da zəruri profilaktik tədbirlərdəndir. Peyvənd orqanizmdə müəyyən infeksiyaya qarşı immun cavabın formalaşmasına kömək edir. Beləliklə, insan həmin infeksiyanın törədicisi ilə qarşılaşdıqda immun sistemi ona qarşı daha hazırlıqlı olur. Buna görə də sağlam həyat tərzi ilə yanaşı, tibbi göstərişlərə uyğun vaksinasiya da diqqətdə saxlanılmalıdır.
Vaksinasiyanın əhəmiyyətini nəzərə alsaq, bu prosesin səmərəliliyinin artırılması üçün keyfiyyət və maarifləndirmə məsələləri də diqqət mərkəzində olmalıdır. Vaksinasiya prosesinin effektivliyinin artırılması üçün, ilk növbədə, keyfiyyət məsələsinə diqqət yetirilməlidir. Qida məhsulları və dərman vasitələri, o cümlədən vaksinlər keyfiyyətli olmalıdır. Bununla yanaşı, əhali arasında vaksinasiya ilə bağlı maarifləndirmə işi gücləndirilməlidir. Bu istiqamətdə təkcə həkimlərin deyil, kütləvi informasiya vasitələrinin də üzərinə mühüm vəzifələr düşür. Media əhalinin düzgün məlumatlandırılmasına və profilaktik tədbirlərin əhəmiyyətinin izahına öz töhfəsini verə bilər.
